حوزه علمیه...

 حوزه علمیه یك موجود همیشه زنده است اما برای بالندگی نیاز به نسلهایی زنده و با نشاط و مدیریتی كارآمد به منظور جهت دهی به تحولات پیش رو دارد. تحول در حوزه های علمیه اجتناب ناپذیر است اما به تعبیر رهبر فرزانه انقلاب« آن را باید در جهت صحیح مدیریت كرد.»
آغاز سال تحصیلی جدید حوزه علمیه قم فرصت مناسبی برای مداقه در بایسته ها و ضروریات مدیریت كارآمد تحول در حوزه های علمیه و طرح پرسشهای مهمی است كه هنوز پاسخ قانع كننده ای به آنها داده نشده است.
چشم انداز آینده حوزه های علمیه چه ارتباط مستمری با محیط پر تحول پیرامون و متغیراتی برقرار می كند كه در زندگی مادی و معنوی جامعه تاثیر گذار است؟ برنامه ریزی علمی نوین و بازنگری در متون آموزشی كه میراث شیخ مرتضی انصاری است تا چه حد به تربیت طلاب و فضلای حوزوی می انجامد كه پاسخگوی مشكلات اجتماعی و فردی مومنان هستند؟ سیاستگذاری به چه میزان متناسب با نیازهای علمی حوزه ها است؟ ضرورت های اساسی افزایش نفوذ و تاثیرگذاری حوزه های علمیه با توجه به رشد سریع و پرشتاب تحولات و فناوریهای نوین چیست؟ و مهمتر از همه حوزه های علمیه به عنوان عقبه فكری و عقیدتی نظام جمهوری اسلامی چه طرح مدون و چشم انداز مشخصی برای اداره مومنانه جامعه در تمام شئون اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دارند؟
قم پایتخت تولید فكر ناب دینی است و اگر در غرب Think Tank ها وظیفه تصریح و تالیف تولیدات فكری كه منجر به استراتژی بندی های نهایی می شود را بر عهده دارند، نظام اسلامی چشم به تولیدات حلقه های فكری بسته است كه در حوزه ها تشكیل می شود.حوزه های علمیه خواستگاه انقلاب اسلامی و عامل حیات بخش آن هستند لذا روحانیون در همه شئون جامعه اسلامی نقش و وظیفه دارند.
می گویند در عصر صفوی همه چیز بزرگ بود. اگر آخوندها و علامه های بزرگی مثل مجلسی پدر و پسر بودند فیلسوفان بزرگی چون ملاصدرا و میرفندرسكی نیز حضور داشتند. در نظام اسلامی ضرورت حضور روحانیون در تمام شئون جامعه اسلامی بیشتر حس می شود. مسائل پیچیده فراوانی پیش روی نظام اسلامی است كه تنها ید با كفایت و پر درایت فضلای حوزه توان گشایش در آنها را دارند. هر چند خیلی سطحی اما این واقعا یك نقص است، حوزه علمیه ای كه باید مركز اصلی تربیت نخبگان سیاسی باشد در انتخابات مجلس هشتم برای سرلیستی خود به تهران چشم بدوزد و حتی قادر نباشد نیازهای شهر قم را برطرف كند.
حوزه های علمیه بخش مهمی از هویت نظام اسلامی هستند وعلما، فضلا و بزرگان حوزه نقش تاثیرگذاری در پویایی و بالندگی نظام اسلامی ایفا می‌كنند. روحانیت در ساری و جاری كردن فقه حكومتی در عرصه های مختلف حیات سیاسی جامعه رسالت خطیری را بر عهده دارد و انتظار مردم و حكومت از حوزه ها پاسخگویی به این دست نیاز ها هم است.
در این بین نقش شورایعالی حوزه علمیه قم، بزرگان و حضرات مراجع تقلید بسیار حساس است و می تواند برای حوزه های علمیه تاریخ ساز باشد. تجربه تعامل تنگاتنگ نظام سیاسی با حوزه های علمیه فرصت مغتنمی برای بازتعریف شئون مختلف اداره مومنانه جامعه است و قادر است مبدا و مرجعی برای آیندگان گردد.


صالح اسكندری

ساخت مسجد و اقامه نماز جمعه در ایتالیا..

با وجود حضور دیرینه مسلمانان در ایتالیا، ساخت مسجد و اقامه نماز جمعه آنها در این کشور اروپایی از چالشهایی است که به دلیل موانع جدید دولت، لاینحل به نظر می‌رسد.
به دنبال حملات تروریستی اروپا و آمریکا، جامعه در حال رشد ایتالیا که یک میلیون نفر یا ۲ درصد کل جمعیت تخمین زده می شوند بیش از سایر گروه های مهاجران تحت نظر قرار گرفته اند.
دولت ایتالیا به رغم فعالیتهای شفاف مسلمانان و گزارشهایی که سازمانهای دولتی در رابطه با آمادگی و استقبال مسلمانان برای گفتگو ارائه کرده اند هنوز هم اسلام را به رسمیت نشناخته است .
در مقایسه با دیگر کشورهای اروپایی دین در ایتالیا از اهمیت و نفوذ بیشتری برخوردار است که این امر با قرارگیری واتیکان، مرکز کلیسای کاتولیک روم در قلب پایتخت این کشور بی ارتباط نیست. اگر چه سیسیل ساردنی و برخی مناطق شبه جزیره ای ایتالیا بین سالهای ۸۲۸ و ۱۳۰۰ بخشی از امت اسلام بوده اند، اما تقریباً از سال ۱۸۶۱ تا ۱۹۷۰ اسلام در این سرزمین حضور نداشت، تا هنگامی که اولین مهاجران شمال آفریقا وارد ایتالیا شدند. تعداد مسلمانان ایتالیا امروز از یک میلیون نفر تجاوز کرده است، حدود ۳۰ هزار نفر از مسلمانان این کشور را خود ایتالیایی ها تشکیل داده اند.
این درحالی است که به رغم حضور دیرینه مسلمانان در ایتالیا ساخت مسجد و اقامه نماز جمعه آنها در این کشور اروپایی از چالشهایی است که با موانع دولتی لاینحل به نظر می رسد. درحال حاضر یکی از بزرگترین مساجد اروپا در رم وجود دارد که خارج از مرکز شهر و حدود ۳ کیلومتری کلیسای باسیلیکای سنت پیتر واقع شده است.
به عنوان نمونه می توان به طرحهای ساخت بزرگترین مرکز اسلامی شهر توسکان ایتالیا که میان فلورانس و سیئنا قرار دارد اشاره کرد که با مخالفت شدید ساکنان محلی مواجه شده است. غیر مسلمانانی که در نزدیکی محل ساخت این مرکز اسلامی و مسجد سکونت دارند نسبت به این طرح اعتراض کرده و اظهار داشتند که دولت زمین را بدون مشورت با ساکنان محلی برای ساخت مسجد در اختیار مسلمانان قرار داده درحالی که جامعه مسلمان برای ساخت این مسجد مجوز دولتی در اختیار دارد. درحال حاضر مسلمانان این منطقه در نمازخانه‌ای بسیار کوچک در مرکز شهر نماز خود را به جماعت اقامه می کنند.
اما در این میان برخی گزارشها نیز حاکی از رشد صعودی تعداد مساجد در ایتالیا است که طی هفت سال اخیر آن هم با مخالفتهای ائتلافهای جناح راستی صورت گرفته است. براساس گزارش سیاست امنیتی که از سوی سازمان اطلاعات ایتالیا ارائه شده تعداد مساجد و انجمنهای اسلامی از ۶۹۶ نهاد در پایان سال ۲۰۰۶ به ۷۳۵ نهاد در ماه می امسال رسیده است. ۳۵۱ مسجد در سال ۲۰۰۰ فعال بودند. مساجد بیشتر در استانهای شمالی این شهر متمرکز شده اند. در منطقه لامبردی ۱۱۹ مسجد، در منطقه ونتو ۱۰۴ مسجد و در منطقه امیلیا راماجنا ۹۴ مسجد وجود دارد. این گزارش اعلام کرده بیشتر مسلمانان ایتالیا میانه رو ، مطیع قانون و آماده برای گفتگو هستند.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که چندی پیش ائتلاف راستگرای شمالی خواستار تعطیلی مساجد ایتالیا شدند. نایب رئیس پارلمان این کشور نیز که رهبر این ائتلاف بوده اظهار داشت مساجد باید تعطیل شوند مگر اینکه مقامات امنیتی تأیید کنند فعالیت آنها تهدیدی برای امنیت ملی محسوب نمی شود.
این رویکردهای منفی گاهی به حدی می رسد که مقامات شهر رم با تغییر کاربردی ساختمانی در نزدیکی کلیسای کاتولیک رم و تبدیل آن به مسجدی برای جامعه در حال رشد مسلمانان در پایتخت ایتالیا نیز مخالفت می کنند. این مسجد قرار بود در اسکویلاین هیل یکی از هفت تپه باستانی رم افتتاح شود. در این منطقه هفت کلیسای کاتولیک، یک معبد بودائی، یک کنیسه، مرکز مراقبه و یک کلیسای پروتستان چینی وجود دارد اما مسلمانان آن از وجود نیایشگاهی برای اقامه نماز جماعت خود بی بهره هستند .
"لیگ شمالی ایتالیا" به عنوان جناح راستی و ضد مهاجرت ایتالیا مأموریت خود را در دولت جدید با تخریب مسجدی در شمال شهر ورونا آغاز کرده که نشانه ای بارز از افزایش مسلمانان و به موازات آن، گسترش اسلام هراسی در بسیاری از کشورهای اروپایی است، این درحالی است که حدود ۲۰ هزار مسلمان در شهر ورونا زندگی می کنند.
مسئولان منطقه لومباردی ایتالیا اعلام کردند یکی از مساجد مهم این کشور به دلیل کثرت نمازگزاران برای جلوگیری از ترافیک جابه جا می‌شود، این مسئولان تاکنون در مورد نحوه جابه جایی صحبتی نکرده اند. منطقه لومباردی که شهر میلان را احاطه کرده فهرستی از ۵۰ محل ممکن برای مسجدی بزرگ در نظر گرفته است که در میان آنها می توان به استودیوم ویگورلی و یک مسیر دوچرخه رو، کارخانه اتومبیل سازیآلفا رومئو اشاره کرد.
این اقدام به علت کثرت حضور نمازگزاران مسلمان و رسیدن جمعیت این مسجد به خیابان اتخاد شده که موجبات سد شدن مسیر عبور مرور و سنگین شدن بار ترافیک را در پی داشته است.
این مسجد ظرفیت پذیرش چهار هزار نمازگزار را دارد اما افزایش جمعیت مسلمانان در ایتالیا و حضور پرشور مسلمانان برای اقامه نماز به جماعت، این مسائل را برای آنها فراهم کرده است.
در پی بسته شدن درهای این مسجد در شهر میلان مسلمانان این شهر نماز جمعه‌های خود را تا چند هفته پس از تخریب مسجد در استادیوم دوچرخه‌سواری اقامه کردند. اما مقامات تنها تا پایان ماه سپتامبر تسهیلات اقامه نمازجمعه در استادیوم دوچرخه سواری را فراهم کرده و اکنون مسلمانان باید به فکر یافتن محل جدیدی برای اقامه نماز باشند.
این وضعیت پیچیده برای مسلمانان میلان از بیش از یک ماه پیش آغاز شد، زمانی که شهرداری به مرکز فرهنگی اسلامی میلان دستور داد مسجد خود را به خارج از شهر منتقل کند. این مسجد از یک پارکینگ به مسجد تبدیل شده و طی بیست سال گذشته ظرفیت پذیرش ۴ هزار مسلمان را داشت. این تصمیم به دنبال شکایت ساکنانی شکل گرفت که اظهار داشتند نماز جمعه مسلمانان به اختلال عمومی و افزایش بار ترافیک منتهی می شود.
از آن زمان تاکنون مسلمانان برای اقامه نمازجمعه از استادیوم شهر استفاده کرده اند که هر هفته چهار پنجم از اجاره آن را شهرداری پرداخته کرده است. این درحالی است که شهرداری اعلام کرده استادیوم برای اقامه نماز جمعه تنها چهار هفته دیگر قابل استفاده است و از این پس هر فرد باید برای ورود به استادیوم مبلغی پرداخت کند.
در کنار تمام مصائبی که مسلمانان ایتالیا برای ساخت مسجد و اقامه نماز جماعت متحمل می شوند حزب لیگ شمالی ایتالیا نیز لایحه ای به پارلمان ارائه کرده که براساس آن ساخت مساجد در ایتالیا مستلزم تصویب منطقه‌ای و رفراندوم محلی است.
این لایحه همچنین اعلام می کند مساجد باید بدون مناره ساخته شده و متصدیان مساجد برای پخش طنین اذان از بلندگو استفاده نکنند. مساجد همچنین دست کم باید یک کیلومتر از هر کلیسایی دور بوده و اینکه تمام خطبه ها باید به زبان ایتالیایی ارائه شوند نیز بخشی از لایجه مذکور خواهد بود.

کتاب "نهج‌البلاغه"...

 

اگر بخواهیم یکی از مهمترین آثار دینی را که نمایانگر اخلاق دینی است مشخص کنیم کتاب "نهج‌البلاغه" بی‌تردید از جمله معروفترین آنها است. این اثر به‌خوبی جمع میان فضیلت و عدالت به عنوان دو ارزش سترگ دینی و انسانی را نشان می‌دهد.
هنگامی که از اخلاق دینی سن می‌گوییم چندین معنا را مدنظر داریم. گاهی اوقات منظورمان از اخلاق دینی، منش و ارزشهایی است که کتاب مرجع ادیان مختلف در باب اخلاق گفته‌اند. پاره‌ای اوقات هم ارزشها و منشهایی مدنظرمان است که پیامبران ادیان مختلف تبلیغ کرده‌اند و خود بدان عمل نموده‌اند. در مواقعی هم به اخلاقی توجه داریم که پیشوایان دینی خاص – به‌جز پیامبر آن دین – بدان توسل جسته‌اند.
اخلاق نهج البلاغه البته در دسته سوم از تقسیم بندی ما جای می گیرد چرا که در این کتاب مهم از زبان فرد دوم دین اسلام ( حضرت علی(ع)) با منشها و ارزشهایی اخلاقی مواجه می شویم که انسان ساز و دوران سازند. با این همه اهمیت این کتاب برای نشان دادن امهات اخلاق اسلامی چیزی فراتر از دیگر آثاری است که در ادیان مختلف در باب اخلاق معنویت گفته شده اند.
در این اثر ما با کتابی ناب روبرو هستیم که ضمن اتخاذ زبانی بغایت فاخر جنبه ای بسیاری از اخلاق معنوی و دینی را عرضه می کند. همین نکته سر توجه بسیاری از بزرگان در طول تاریخ بشری بدین کتاب است. بی تردید در جهان اسلام پس از قران کریم کتابی وجود ندارد که تا بدین اندازه ذهن و زبان افراد متفاوت را به خود جلب کرده باشد و همانظور که ذکر آن رفت این امر نشان دهنده آن است که ما در این کتاب آیینه تمام نمایی از اخلاق فردی و جمعی را مشاهده می کنیم.
در این کتاب نه تنها با تقوا و حکمت روبرو هستیم که به نظر امام علی (ع) اساس تفکر و ایمان دینی را شامل می شود که توجه بسیارامام را نسبت به عدالت در می یابیم. پربیراه نیست اگر بگوییم همه فضایل در این کتاب از طریق عدالت است که گردهم می آیند و با این مفهوم ما می توانیم همه فضایل دیگر را فهم و درک نماییم. در این میان عدالت در همه وجوهش در این اثر مورد توجه قرار می گیرد. هم از عدالت فردی که توازن و تعادل قوای نفس است سخن می رود و همه عدالت به مثابه تقسیم قدرت سیاسی مدنظر است و هم عدالت به عنوان تقسیم ثروت بسی مورد توجه قرار می گیرد.
حتی به تعبیر تعدادی از پژوهشگران حضرت علی (ع) در این اثر از عدالت به مثابه توزیع معرفت نیز سخن گفته است. گفته اند و چه نیکو گفته اند که کلید شخصیت حضرت علی (ع) شجاعت ایشان است. یعنی شجاعت خصیصه ای از ایشان است که با آن کل زندگی شان قابل توجیه است اما به طور حتم اگر ما از نقش مهم عدالت در زندگی فکری و معنوی آن حضرت غفلت کنیم بخش مهمی از حقیقت را در باب این انسان تاریخ ساز بدرستی بیان نکرده ایم. به نظر ما حتی عدالت بیش و پیش از شجاعت می تواند سرشت معنوی امام علی (ع) را نشان دهد چرا که حتی شجاعت را می توان بخشی از عدالت ایشان به حساب آورد.
اگر عدالت را مهمترین آموزه نهج البلاغه بدانیم در می یابیم که تا چه اندازه این کتاب می تواند آموزه مشترک میان همه ادیان را که همان اصل و قاعده زرین باشد نشان دهد. به نظر نظریه پردازن عدالت، حتی قاعده زرین نیز یک بنیاد مشترک دارد و آن بنیاد اصل عدالت است. عدالت البته با برابری متفاوت است و تقسیم منصفانه قدرت، ثروت و معرفت معنا می دهد و این همان چیزی است که در نهج البلاغه و در سخنان گهربار خالق آن بسی مورد توجه قرار می گیرد. با این مبنا می توان اینگونه گفت که اگر بخواهیم مبنایی مشترک برای همه ادیان بیابیم این مبنا و مبدا حتی فضیلتی عمیقتر از اصل زرین است. یعنی این مبدا به اصل عدالت پهلو می زند.
ما اما متأسفانه این کتاب معنوی و اخلاقی را کمتر از این مجرا به بررسی نشسته ایم و اگر هم این کار را کرده ایم کمتر مسائل و مشکلات معاصر خودمان را مدنظر قرار داده ایم. زمانه زمانه ای است که باید این کتاب را منطبق بر نیازها و مشکلات جدید دید و پاسخهایمان را از آن خواست. در این میان توجه به مبادی اخلاقی که به نظر عده ای مهمترین مسائل فکری و نظری زمانه ما را تشکیل می دهند بسیار ضروری و حیاتی است.
می توان پرسش عدالت را در پرتو جهان بینی و چشم اندازی که نهج البلاغه معرفی می کند به گونه ای دیگر به نظاره نشست. با تکیه براین مقدمات و فرضها است که ما کتاب نهج البلاغه را نمونه ای کامل از اخلاق دینی می دانیم و معتقدیم توسل و توجه بدان به نوعی احیای ارزشهای اخلاقی دینی قلمداد می شود.

علی‌ع و بحران عدالت در دنیای معاصر...

 

شاید یكی از بحران‌هایی كه تاكنون بشر نتوانسته است از آن عبور كند، بحران بی‌عدالتی باشد. اگر امروزه بخواهیم بحران‌های كنونی بشر را بازخوانی كنیم؛ بدون تردید، بحران فقدان عدالت بر دیگر بحران‌ها غلبه دارد. با توجه به این مساله، یكی از مباحثی كه می‌تواند پاسخگوی بحران فعلی بشر باشد، توجه و بازخوانی عدالت در نگاه امام علی است.
عدالت، همواره در كانون توجه اندیشه سیاسی امام علی بوده است؛ به گونه‌ای كه نام او با عدالت عجین شده است. چنان كه گفته‌اند: و قتل فی محرابه لشده عدله. (بیست گفتار، شهید مطهری،ص ۲۰) اكنون در این نوشتار قصد داریم با پرداختن به عدالت از دیدگاه علی‌ع، به قابل حل بودن بحران كنونی بشر در صورت توجه به ابعاد وجودی عدالت امام علی اشاره كنیم.
عدالت، رعایت تناسب هر چیز است و معمولا در جهان آفرینش، اعطای هر چه را كه فراخور حال آن است، عدالت گویند. عدالت از لحاظ لغوی به معنای مساوات است. تقسیم كردن به طور مساوی، عدل است و در روایت آمده است: آسمان و زمین بر عدالت بنا شده‌اند. به این معنا كه اگر یك ركن از ۴ ركن جهان بر دیگری زیادتر یا كمتر شود، جهان نظم خود را از دست می‌دهد. (معجم مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانی، دارالكتب العربی، ص ۲۳۶) اما عدالت در اصطلاح عبارت است از اعطای حق هر ذی حقی به خودش. چنان كه علامه طباطبایی در معنای عدالت می‌فرماید: عدالت این است كه هر نیرویی كه حقی دارد، به حق خود برسد و در جایی كه شایسته است قرار گیرد. (المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱، ص ۲۷۱)
حال به بررسی عدالت از دیدگاه امام علی‌ع می‌پردازیم.
از حضرت علی پرسیدند عدالت بهتر است یا سخاوت. ایشان در جواب فرمود: عدالت، هر چیزی را در جای خود قرار می‌دهد و سخاوت، آن را از جهتی كه دارد بیرون می‌آورد. عدالت، رهبری همگانی است و سخاوت، عارضه‌ای است محدود. بنابراین، عدالت شریف‌ترین و بهترین این دو صفت است. (نهج‌البلاغه، كلمات قصار، كلمه ۳۷) از این كلام پرمعنا می‌توان به عمق عدالت در نگاه علی پی برد كه آن را از شریف‌ترین این اوصاف ذكر می‌كند و برایش درجه‌ای بالا قائل می‌شود. او عدالت را كاملا در حكومت متبلور می‌بیند و اجرای آن را یك وظیفه الهی برای حكومت بر می‌شمارد. چنان كه می‌فرماید:
بیعت من با شما بدون اندیشه نبود. كار من و كار شما یكسان نیست. من شما را برای خدا می‌خواهم كه در راه او كارزار كنید و شما مرا برای خود می‌خواهید. ای مردم، مرا به خاطر خودتان یاری دهید. به خدا سوگند، حق ستمدیده را از ستمگر از روی عدل و انصاف بستانم و دماغ ستمگر را بر زمین بمالم تا او را به سرچشمه حق برسانم، هر چند ناخشنود باشد. (نهج‌البلاغه، خطبه ۱۳۶)
و در جای دیگری در همین رابطه می‌فرماید: خدایا، تو می‌دانی تلاش ما در حكومت برای رسیدن به قدرت نیست و برای به دست آوردن كالای بی ارزش دنیا نیست، بلكه برای آن است كه نشانه‌ها و پرچم‌های هدایت دین را برافرازیم و در شهرهای تو اصلاح كنیم تا بندگان ستمدیده تو در امان و آرامش قرار گیرند و حدود فراموش تو بر پا گردد و اجرا شود. (همان، خطبه ۱۳۱)
ارزش عدالت و عدالت گستری در حكومت، چنان در فرمایش‌های ایشان آشكار و زیباست كه ستاندن حق ستمدیده و امان و آرامش آنها را هدف خود در حكومت می‌داند و شدیداً تلاش برای رسیدن به قدرت و كالای بی ارزش دنیوی را نفی و رد می‌كند و بیعت خود را از روی اندیشه می‌داند. به همین دلیل است كه به عدالت شهره می‌شود و وقتی در محراب شهادت، شربت آن را نوش می‌كند همه جا زمزمه می‌شود كه وی به خاطر عدالتش شهید شد و او شهید راه عدالت است. عدالت چنان در تار و پود علی رخنه كرده كه حتی زیبایی حكومت را هم به عدالت می‌داند و می‌فرماید: عدل بر ۴ شعبه است: فهمی‌ژرف نگر و دانش به حقیقت رسیده و حكومتی زیبا و بردباری استوار. (همان، كلمات قصار، كلمه ۳۱)
علی نه تنها خود منادی عدالت بود و عدالت مدار، بلكه كارگزاران حكومت خود را نیز توصیه و سفارش به عدالت می‌نمود؛ چرا كه كارگزاران را نمایندگان حاكم اسلامی‌ می‌دانست و از آنجا كه آنها منصوب حكومت بودند، مردم، كارهای آنها را به حساب حكومت می‌گذاردند. بنابراین حضرت علی‌ع در نامه‌های خود به آنها بر عدالت ورزیشان تاكید می‌كند و این كه پیرو هوای نفس نباشند و مردم را با دیده یكسان بنگرند، چنان كه در نامه‌اش به فرماندار حلوان می‌نویسد:
چون والی را هوا و خواهش نفس گوناگون شد، او را در اجرای بسیاری از موارد عدالت باز می‌دارد. پس باید كار مردم در آنچه حق است نزد تو یكسان باشد؛ زیرا ستم، جای عدالت را نمی‌گیرد؛ پس خود را از آنچه مانند آن را نمی‌پسندی دور ساز و نفس خود را در كاری كه خدا بر تو واجب فرموده، قرار ده. و بدان كه دنیا خانه آزمایش است و كسی در آن لحظه‌ای نیاسوده است، جز آن كه در روز رستاخیز، مایه دریغ او شده است. هرگز هیچ چیز تو را از حق بی‌نیاز نگرداند و از جمله حق‌ها كه بر تو است، این كه نگهبان نفس خویشتن باشی و به مقدار توانایی در كار رعیت، كوشش كنی و آنچه را از این كار به دست آری بهتر است از آنچه بذل می‌داری.(همان، نامه ۵۹)
و در نامه دیگری كه به فرزند عباس، فرماندار مكه می‌نویسد بار دیگر بر این مطلب و به گونه‌ای دیگر، تاكید می‌كند كه:
اما بعد، مراسم حج را برای مردم بر پا دار و روزهای خدا را به یاد آنان آر و بامداد و شامگاه برای آنها بنشین و هر پرسشی را پاسخ گو و نادانان را تعلیم كن و با عالمان به گفتگو بپرداز و جز زبانت برای مردم پیام‌رسانی نداشته باش و جز رویت، دربان نداشته باش و هیچ حاجت‌مندی را از خود محروم مگردان؛ چه آن كه اگر در آغاز از درگاه تو رانده شد و در پایان حاجت او برآورده شد، تو را نستاید و در مال خود كه در نزد تو جمع شده است بنگر و آن را به عیال‌مندان و گرسنگانی كه نزدیكت هستند بده و به آنان كه مستمندند و سخت نیازمند و مانده، برسان و باقیمانده آن را نزد ما فرست تا میان كسانی كه نزد ما هستند قسمت كنیم. (همان، نامه ۶۷)
به‌ تعبیر علامه‌ شهید مطهری، وجه‌ مغفول‌ عدالت‌ علی‌ع، ویژگی‌ اجتماعی‌ آن‌ و برتری‌ این‌ جنبه‌ بر جوانب‌ اخلاقی‌ در حوزه‌ فضایل‌ شخصی‌ است‌. به‌ عبارت‌ دیگر، عدالتی كه‌ موجب‌ شهادت‌ علی‌ع شد عدالت‌ اجتماعی‌ و عدالتخواه‌ بودن‌ وی‌ است. آنچه در خاتمه ‌باید به آن اشاره كرد، این است كه هر چه از علی‌ع و عدالتش گفته و نوشته شود، كم است و آنچه در باب عدالت او تاكنون قلمفرسایی شده، تنها قطره‌ای از دریای بیكران عدالت اوست كه آخرالامر، جان خود را در این راه از دست داد و شهید عدالت لقب گرفت.

سیدجواد میرخلیلی‌

تبریک...تبریک...

 

 عید سعید فطر رو به همه مسلمین جهان تبریک عرض میکنم و امیدوارم طاعات و عبادات همه مورد قبول واقع بشه

فقط دعا یادتون نره..واسه همه..مخصوصا مریضا و مخصوصا مریض ما....

تورو خدا به یادشون باشین...حتی تو قنوت نماز عیدیا حق...

امیرالمؤمنین علی (ع) در آینه قرآن...

 

حضرت علی (ع) بزرگمرد تاریخ بشریت است که تنها خداوند بلندمرتبه و نبی‌اکرم (ص) یارای بیان صفات او را دارند، این مقام چنان والا است که آیاتی در شأن نزول او با اشاره به ویژگیهای امیرالمؤمنین در قرآن کریم آورده شده است.
۱- "و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله و الله رؤف بالعباد." (بقره/۲۰۷)
" و از میان مردم کسی است که جان خود را برای طلب خشنودی خدا می فروشد، و خدا نسبت به (این) بندگان مهربان است. "
هنگامی که پیامبر اسلام (ص) تصمیم به هجرت از مکه به مدینه گرفت، علی (ع) را به جای خود قرار داد و شبانه به سوی "غار ثور" حرکت کرد. مشرکان اطراف خانه او را محاصره کرده بودند، حضرت علی(ع) در بستر پیامبر خوابید و پارچه سبز رنگی که مخصوص خود پیامبر بود، روی خویش کشید.
در این هنگام خداوند جبرئیل‏ و میکائیل‏ را برای حفاظت و نگهبانی از حضرت علی (ع) به زمین فرستاد و آیه فوق نازل شد.
ابن‏ابی الحدید معتزلی از علمای اهل سنت که تفسیر این آیه حماسه علی(ع) در لیلهٔ المبیت را مورد تأیید همگان می داند که حتی غیر مسلمانان نیز آن را انکار نمی کنند.
۲- " و اذان من الله و رسوله الی الناس یوم الحج الاکبر ان الله بری من المشرکین و رسوله فان تبتم فهو خیر لکم و ان تولیتم فاعلموا انکم غیر معجزی الله و بشرالذین کفروا بعذاب الیم." (توبه/۳)
"و این اعلامی است از جانب خدا و پیامبرش به مردم در روز حج اکبر که خدا و پیامبرش در برابر مشرکان تعهدی ندارند با این حال اگر توبه کنید آن برای شما بهتر است و اگر روی بگردانید پس بدانید که شما خدا را درمانده نخواهید کرد و کسانی را که کفر ورزیدند، از عذابی دردناک خبر ده."
احمد حنبل از علمای اهل سنت نقل می کند که پیامبر اکرم (ص) سوره توبه را به حضرت علی (ع) داد تا به مردم هنگام حج ابلاغ کند و فرمود: ابلاغ این سوره تنها به وسیله کسی باید باشد که او از من است و من از اویم.
۳- "ان الذین اجرموا کانوا من الذین آمنوا یضحکون. واذا مروا بهم یتغامزون‏." (مطففین/۳۰-۲۹)
"بدکاران (در دنیا) پیوسته به مؤمنان می‏خندیدند و هنگامی که از کنار آنها می‏گذشتند، آنان را با اشارات مورد تمسخر و استهزا قرار می‏دادند."
برخی از مفسران اهل سنت در تفسیر این آیه می گویند: روزی حضرت علی(ع) و جمعی از مؤمنان از کنار جمعی از کفار مکه گذشتند، آنها به حضرت و مؤمنان خندیدند و آنها را استهزا کردند، این آیات نازل شد و سرنوشت سخره کنندگان را در قیامت روشن کرد.
۴_"فمن حاجک فیه من بعد ما جاءک من العلم، فقل تعالوا ندع ابناءنا وابناءکم و نساءنا و نساءکم و انفسنا و انفسکم ثم نبتهل فنجعل لعنت الله علی الکاذبین‏." (آل عمران/۶۱)
"پس هر کس در این باره پس از دانشی که تو را حاصل آمده، با تو محاجه کند، بگو: بیایید پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خویشان نزدیک و شما خویشان نزدیک خود را فرا خوانیم؛ سپس مباهله کنیم، و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم." (مباهله به معنای رها کردن و قید و بند را از چیزی برداشتن یعنی بنده را به حال خود گذاشتن و عاقبت کار او را به دست‏ خدا سپردن است.)
شماری از مفسران اهل سنت این آیه را اشاره به امام حسن و امام حسین (علیهماالسلام)، نساءنا را حضرت فاطمه (س) و انفسنا را اشاره به علی(ع) می دانند که نشان از چشمگیری مقام علی(ع) در عرصه نفرین کردن دشمنان و آشکار شدن حق بیان شده است.
۵ - "اهدنا الصراط المستقیم.‏" (حمد/۵)
"ما را به راه راست هدایت فرما."
علامه طباطبایی در المیزان نقل کرده که "صراط مستقیم‏" در این آیه، امیرمؤمنان، علی(ع) است.
۶- "الذین ینفقون اموالهم بالیل والنهارسرا و علانیهٔ فلهم اجرهم عند ربهم ولا خوف علیهم ولا هم یحزنون‏." (بقره/۲۷۴)
"کسانی که اموال خود را در شب و روز، پنهان و آشکار انفاق می ‏کنند، پاداششان نزد پروردگار آنان است و نه ترسی برای آنها ست و نه غمگین می‏شوند."
علاوه بر مفسران شیعی، علمای اهل تسنن نیز در تفاسیر خود نزول این آیه را درباره حضرت علی(ع) دانسته ‏اند. کسانی چون ابن عساکر، طبرانی، ابن حاتم، ابن جریر و امام فخر رازی و شأن نزول و علت نازل شدن آیه را اینگونه بیان کردند: امیرالمؤمنین(ع) در حالی که تنها چهار درهم داشت، یک درهم در روز، یک درهم در شب، سومین آن را مخفیانه و درهم آخر را آشکارا در راه خدا انفاق کرد.
۷- "نجعلها لکم تذکرهٔ و تعیها اذن واعیه.‏" (الحاقه/۱۲)
"تا آن را برای شما وسیله تذکری قرار دهیم و گوشهای شنوا آن را نگاهدارد."
برخی از مفسران شیعی سی حدیث از اهل تسنن و تشیع در نزول این آیه درباره شخصیت ‏حضرت علی(ع) نقل کرده ‏اند که نشانگر عظمت مقام امام نسبت ‏به دانایی اسرار پیامبر و وراثت تمام علوم رسول خدا است.
۸- "ان الابرار یشربون من کاس کان مزاجها کافورا. و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا. انما نطعمکم لوجه الله لانرید منکم جزاء ولا شکورا."(انسان/۵و۸ و۹)
"نیکان از جامی می ‏نوشند که با عطر خوشی آمیخته است. به پاس دوستی (خدا)، بینوا و یتیم و اسیر را خوراک می دادند. ( و می‏گویند) ما شما را برای خدا طعام می ‏دهیم و هیچ پاداش و تشکری از شما نمی ‏خواهیم."
۳۴ نفر از عالمان معروف اهل تسنن این آیات را درباره ایثار امام علی(ع) و خاندان او دانسته اند.
۹- "اجعلتم سقایهٔ الحاج و عمارهٔ المسجد الحرام کمن آمن بالله والیوم الاخر و جاهد فی سبیل الله لایستوون عندالله، والله لایهدی القوم الظالمین." (توبه/۱۹)
"آیا سیراب کردن حجاج و آباد ساختن مسجدالحرام را مانند (عمل‏) کسی قرار دادید که ایمان به خدا و روز قیامت آورده و در راه او جهاد کرده است. (این هر دو) هرگز نزد خدا مساوی نیستند و خداوند گروه ظالمان را هدایت نمی ‏کند."
ابوالقاسم حسکانی اندیشمند اهل سنت نقل می کند که شیبه و عباس هر کدام بر دیگری افتخار می‏کردند. علی(ع) از کنار آن دو می‏ گذشت، از افتخار کردن آن دو پرسید. عباس گفت: امتیازی به من داده شده که کسی ندارد و آن مسئله آب دادن به حجاج خانه خدا است. شیبه گفت: من تعمیر کننده مسجد الحرام و کلیددار خانه کعبه هستم. علی(ع) گفت: با اینکه از شما حیا می ‏کنم، باید بگویم که با این سن کم افتخاری دارم که شما ندارید. آن دو پرسیدند کدام افتخار؟! حضرت فرمود: من با شمشیر جهاد کردم تا شما ایمان به خدا و پیامبر (ص) آوردید.
عباس خشمناک برخاست و دامن کشان نزد رسول الله رفت و (به عنوان شکایت) گفت: آیا نمی ‏بینی، علی با من چگونه سخن می‏گوید؟ پیامبر (ص)، علی(ع) را خواست و از چگونگی ماجرا پرسید. ناگاه جبرئیل نازل شد و گفت: ای محمد! پروردگار به تو سلام می ‏فرستد و می‏گوید این آیات را بر آنها بخوان: "اجعلتم سقایهٔ الحاج و..."

امام علی (ع) در آینه کمالات انسانی...

 

حضرت علی (ع) در همه فضایل دینی سرآمد و در میان اصحاب پیامبر اکرم (ص) ممتاز بود. امیرالمؤمنین (ع) به شهادت تاریخ و اعتراف دوست و دشمن در کمالات انسانی نقصی نداشت و در فضایل اسلامی نمونه کاملی از تربیت پیغمبر اکرم (ص) بود.
حضرت امیر المؤمنین علی (ع ) فرزند ابوطالب شیخ بنی هاشم عموی پیغمبر اکرم (ص) بود که پیامبر اکرم (ص) سرپرستی او را به عهده گرفت و او را بزرگ کرد. علی (ع) پیوسته همراه حضرت محمد (ص) بود و در تمامی جنگها در کنار پیامبر اکرم می جنگید. با اینکه در همه فضایل دینی سرآمد و در میان اصحاب پیغمبر ممتاز بود، اما به بهانه اینکه وی جوان است و مردم بواسطه خونهایی که در جنگها به همراه پیغمبر اکرم (ص) ریخته با وی دشمنند از خلافت کنارش زدند تا اینکه پس از کشته شدن خلیفه سوم مردم با آن حضرت بیعت کرده و او را به خلافت برگزیدند.
آن حضرت در خلافت خود که تقریبا چهار سال و نه ماه طول کشید، سیرت پیغمبر اکرم (ص) را داشت و به خلافت خود صورت نهضت و انقلاب داده، به اصلاحات پرداخت.
امیرالمؤمنین علی (ع) به شهادت تاریخ و اعتراف دوست و دشمن در کمالات انسانی نقصی نداشت و در فضایل اسلامی نمونه کاملی از تربیت پیغمبر اکرم (ص) بود. کتابهایی که شیعیان و سنیها و دیگر مؤلفان درباره شخصیت حضرت علی (ع) نوشته اند درباره هیچ یک از شخصتهای تاریخی اتفاق نیفتاده است.
علی (ع) در علم و دانش داناترین یاران پیغمبر اکرم (ص) و سایر مسلمانان بود و نخستین کسی است که در سخنان علمی خود از استدلال و برهان استفاده می کرد و در معارف الهی بحث فلسفی کرد. برای نگهداری لفظ قرآن دستور زبان عربی وضع کرد و تواناترین عرب در سخنرانی بود.
در شجاعت ضرب المثل بود هرگز ترس و اضطراب از خود نشان نداد. هرگز پشت به دشمن نکرد و هرگز نشد که کسی از مردان جنگی دشمن با وی درآویزد و جان به سلامت برد و در عین حال با کمال توانایی، ناتوانان را نمی شکست و فراریان را دنبال نمی کرد و شبیخون نمی زد و آب را به روی دشمن نمی بست.
حضرت علی (ع) با همه وجود و خالصانه از حریم دین خدا حمایت کرد، لحظه ای در آسایش نبود، به ویژه در ایام پر مخاطره حکومت عدل گسترش که نظیر آن وجود نداشته است.

تسلیت...

سالروز شهادت مظلومانه مولی الموحدین،

امیر مومنان حضرت علی(ع) را به عموم شیعیان

تسلیت میگویم